CO TO JEST ZARZĄD SUKCESYJNY ?
Prowadzisz własną firmę i zastanawiasz się, co stanie się z nią po Twojej śmierci? Czy Twoi bliscy będą w stanie ją przejąć, a umowy, kontrakty i zobowiązania nie zostaną zaburzone? Rozwiązaniem w takiej sytuacji jest zarząd sukcesyjny, czyli tymczasowe kierowanie przedsiębiorstwem osoby fizycznej po śmierci właściciela.
Zarząd sukcesyjny daje spadkobiercom czas na spokojne podjęcie decyzji o przyszłości firmy – mogą zdecydować, czy chcą ją prowadzić dalej, sprzedać, czy zakończyć działalność. Instytucja ta reguluje kwestie sukcesji firm wpisanych do CEIDG i zapewnia ciągłość funkcjonowania przedsiębiorstwa, w tym utrzymanie numeru NIP właściciela, płacenie podatków PIT i VAT oraz realizację przychodów z działalności gospodarczej.
Przedsiębiorca może wskazać zarządcę sukcesyjnego jeszcze za życia i zgłosić go do CEIDG. W przypadku braku takiego działania, zarządcę powołuje spadkobierca – ustawowy, testamentowy lub zapisobierca windykacyjny. Zarząd trwa zwykle do 2 lat od śmierci właściciela, a w szczególnych przypadkach może zostać przedłużony do 5 lat. Może także wygasnąć wcześniej, np. gdy firma zostanie przejęta przez jednego spadkobiercę, ogłoszona zostanie upadłość lub nikt nie przyjmie spadku w ciągu 2 miesięcy.
ZARZĄDCA SUKCESYJNY A PRAWA SPADKOWE
Warto podkreślić, że zarządca sukcesyjny nie staje się sukcesorem przedsiębiorcy. Jego jedynym zadaniem jest prowadzenie przedsiębiorstwa do czasu załatwienia formalności spadkowych przez spadkobierców. Pełną aktualność w zakresie zasad dziedziczenia po zmarłym przedsiębiorcy zachowują przepisy kodeksu cywilnego dotyczące spadkobrania.
Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca nie sporządził ważnego testamentu, dziedziczą po nim spadkobiercy ustawowi. Zarząd sukcesyjny jest jedynie instytucją tymczasową, która ma umożliwić spadkobiercom uporządkowanie spraw związanych ze spadkobraniem, przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości funkcjonowania firmy. Zarządca sukcesyjny nie dziedziczy przedsiębiorstwa tylko dlatego, że został powołany do swojej funkcji.Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku jest osoba, która nabyła do niego prawo w wyniku powołania do spadku – czyli spadkobierca ustawowy lub testamentowy przedsiębiorcy. Ustawa traktuje właścicieli przedsiębiorstwa w spadku jako rzeczywistych następców prawnych, których prawa do spadku zostały potwierdzone prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, w zarejestrowanym akcie poświadczenia dziedziczenia lub w europejskim poświadczeniu spadkowym.
DLACZEGO WARTO USTANOWIĆ ZARZĄDCĘ SUKCESYJNEGO ?
Wyznaczenie zarządcy sukcesyjnego pozwala:
-
zachować płynność firmy po śmierci właściciela, a przed stwierdzeniem praw do spadku na rzecz konkretnych osób
-
zapewnić ciągłość umów z pracownikami i kontrahentami,
-
utrzymać leasingi, kredyty i wszystkie zobowiązania,
-
zachować numer NIP właściciela i status firmy jako płatnika PIT i VAT,
-
dać spadkobiercom czas na spokojne decyzje dotyczące przyszłości przedsiębiorstwa.
KTO MOŻE ZOSTAĆ ZARZĄDCĄ SUKCESYJNYM?
Zarządcą może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może nim być osoba z zakazem prowadzenia działalności gospodarczej ani osoba prawna. W praktyce funkcję tę pełnią często spadkobiercy lub prokurenci. Zarządca nie musi być przedsiębiorcą. Jego zadaniem jest tymczasowe prowadzenie firmy aż do uregulowania formalności spadkowych.
Dodatkowo możliwe jest wyznaczenie zarządcy rezerwowego, który przejmie obowiązki w razie śmierci, odwołania lub utraty zdolności prawnej głównego zarządcy.
Ustanowienie zarządu sukcesyjnego to nie tylko formalność – to realny sposób na zabezpieczenie dorobku życia i ochronę interesów Twoich bliskich. Dzięki temu firma może funkcjonować bez zakłóceń, zaś spadkobiercy mają czas na przemyślane decyzje dotyczące jej przyszłości.